|
KULTURA
From Colonial To Liberation Psychology: The Philippine Experience
Cultural Topic to develop pride in one’s cultural heritage.
Ang Loob ng Pilipino
“Madaling maging tao, subalit mahirap magpakatao.” Isang salawikaing Tagalog
Utang na loob, lakas-loob, tibay ng loob, tining ng loob. Ano nga ba ang “loob?” Ang loob ng Pilipino ay maaaring isip, bait, damdam, alaala, bolisyon. Malalim at malawak ang konsepto ng loob sa kulturang Pilipino. Hindi ito nakikita sapagkat nasa loob subalit naaapuhap ng kapwa Pilipino. Ang looban ay nangangahulugan ng komunidad, o di kaya’y nakawan. Ang niloloob ay maaaring pag-ibig o pagkamuhi, inggit o ang nais. Sa pagkatao, ang mga dalumat na kaugnay nito ay kababaang loob, kabutihang-loob, kagandahang loob, may kusang-loob, payapang loob, mapagkaloob, tapat na kalooban. Ang manloloob ay isang taong magnanakaw. Ang masasamang-loob ay mga kriminal. May mahina ang loob, may malakas ang loob, malamig ang loob, maluwag sa loob, mabigat ang loob, pampalubag-loob, wala sa loob, kagaanang-loob, kapalagayang loob, lagay ng loob. Ang pikit ang loob ay taong walang pakundangan sa katarungan. Samakatwid, ang loob ay ang buod ng pagkatao o humanidad ng isang Pilipino kung kaya kapag nakikiusap o nasa kagipitan ang isang tao, ang bukambibig nito ay “utang na loob, pakawalan ninyo kami.”
Kanino nakikingutang ng loob? Sa loob o pagkatao ng nang-aapi o nanggigipit na kung may nalalabi pang hibla ng dangal ng pagkatao o humanidad sa kanya ay kikilanlin ang pagkatao o humanidad din ng taong ginigipit. Ang utang na loob sa gayon ay isang halagahin na kumikilos upang kilalanin, igalang, payabungin, at sa ibang pagkakataon ay ipagsanggalang ang ubod ng dignidad ng bawat tao.
TALASALITAAN
Utang na loob- debt of gratitude
lakas-loob courage
tibay ng loob inner strength
tining ng loob clarity of thinking, feeling, volition
isip, bait, damdam, alaala, bolisyon
naaapuhap discern, can be apprehended; able to find, by feeling or groping in the dark
looban compound, community, to rob a house
nangangahulugan meaning, signifying
inggit envy
nais desire
pagkatao personhood, humanity, character, personality, moral nature
dalumat concept; deep thought
kaugnay related
kababaang loob humility, lit. lowness of the inside
kabutihang-loob good naturedness; good hearted, generous
kagandahang loob generosity, noblemindedness
may kusang-loob one who does his work without prodding
payapang loob peaceful, calm person
tapat na kalooban sincere
mapagkaloob generous
manloloob robber
masasamang-loob criminal
mahina ang loob coward
malakas ang loob daring
malamig ang loob indifferent
maluwag sa loob willing, cheerfully ready
mabigat ang loob sad, heavy-hearted
pampalubag-loob consolation,
wala sa loob nonchalant
kagaanang-loob something to pacify intense emotion such as anger
kapalagayang loob confidante, intimate
lagay ng loob mood, state of mind or feeling
pikit ang loob blind to injustice
pakundangan care, respect, consideration
katarungan justice
samakatwid therefore
buod core
nakikiusap pleading
kagipitan in distress, in danger
bukambibig common or favorite expression; saying; byword
pakawalan set free
nakikingutang ng loob owing a favor from someone with social affix maki
nang-aapi oppressing others who are less fortunate
nanggigipit causing someone to be in a tight situation or predicament
nalalabi remaining
hibla strand, fiber, thread, length of thread for a needle
dangal honor, dignity, integrity
kikilanlin will acknowledge, recognize, regard, will put into consideration; to know what a thing is.
taong ginigipit the person being oppressed, cornered or surrounded; unable to move freely because of lack of space.
|
